Trung lập thị trường – Delta bằng 0
| Strategy Type | Kinh doanh chênh lệch giá – Vị thế phi rủi ro thị trường |
| Market Outlook | Trung lập thị trường – Delta bằng 0 |
| Risk Profile | Không có rủi ro hướng thị trường; chỉ còn rủi ro thực thi/khớp lệnh, rủi ro sai lệch mô phỏng (tracking error) và rủi ro cơ sở (basis) |
| Reward Profile | Nếu định giá đúng: thu về xấp xỉ lãi suất phi rủi ro; nếu lệch giá: thu chênh lệch arbitrage |
| Time Horizon | Giữ đến ngày đáo hạn để có kết quả chắc chắn (HĐTL VN30 hội tụ về chỉ số cơ sở) |
| Capital Requirement | Giá trị tài sản cơ sở (rổ/ETF) cộng ký quỹ cho vị thế bán HĐTL |
| Best Used When | HĐTL VN30 lệch giá so với chỉ số cơ sở (basis bất thường), muốn khóa lợi nhuận đang có một cách phi rủi ro, hoặc so sánh lãi suất ngầm định với lãi suất tài trợ vốn |
| Trading Hours | Phái sinh: phiên sáng 08:45–11:30 và phiên chiều 13:00–14:45 (giờ Việt Nam, GMT+7). Thị trường phái sinh mở sớm hơn thị trường cổ phiếu cơ sở 15 phút. Cổ phiếu/ETF (HOSE): 09:00–11:30 và 13:00–15:00, có phiên ATC cuối ngày. |
| Derivatives Available | Theo pháp luật hiện hành, Việt Nam chỉ có HĐTL chỉ số VN30, HĐTL chỉ số HNX30 và HĐTL trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5 năm. Trên thực tế, sản phẩm thanh khoản nhất là HĐTL VN30 (mã VN30F). |
| Options Availability Warning | QUAN TRỌNG: Việt Nam CHƯA niêm yết quyền chọn (cả quyền chọn mua và quyền chọn bán) trên cổ phiếu hay chỉ số. Do đó KHÔNG thể dựng đủ ba chân của Conversion cổ điển (Mua tài sản cơ sở + Mua quyền chọn bán + Bán quyền chọn mua). Chân 'bán quyền chọn mua' và chân 'mua quyền chọn bán' đều không tồn tại trên thị trường niêm yết. |
| Covered Warrant Note | Công cụ giống quyền chọn duy nhất là Chứng quyền có bảo đảm (CW) niêm yết trên HOSE từ 28/06/2019. Tuy nhiên CW giai đoạn hiện tại CHỈ là quyền chọn MUA (call), kiểu châu Âu, thanh toán bằng tiền mặt, do công ty chứng khoán phát hành – nhà đầu tư chỉ được MUA (không được phát hành/bán khống CW). Vì vậy CW không thể tạo ra vị thế bán tổng hợp cần cho Conversion. Số mã cổ phiếu cơ sở đủ điều kiện làm tài sản cho CW khá hạn chế (nhóm vốn hóa lớn như FPT, HPG, MWG, MBB, VPB, STB, VNM, VHM, VIC...). |
| Executable Vietnamese Analog | Phiên bản 'Conversion' KHẢ THI tại Việt Nam là kinh doanh chênh lệch cơ sở (basis arbitrage) trên HĐTL VN30: MUA rổ cổ phiếu VN30 hoặc chứng chỉ quỹ ETF mô phỏng VN30 (E1VFVN30, FUESSV30, FUEMAV30) đồng thời BÁN HĐTL VN30. Cấu trúc này khóa giá bán tại mức giá HĐTL – đúng tinh thần của Conversion (khóa giá bán cố định). Khi đáo hạn, HĐTL hội tụ về chỉ số cơ sở và nhà đầu tư thu về chênh lệch cơ sở trừ chi phí. |
| Reversal Asymmetry | Chiều ngược lại (Reversal: bán tài sản cơ sở + mua HĐTL) khó thực hiện hơn nhiều ở Việt Nam vì bán khống cổ phiếu/ETF cần vay chứng khoán, vốn bị hạn chế hoặc chưa sẵn có cho nhà đầu tư cá nhân. Đây là điểm bất đối xứng quan trọng so với thị trường có quyền chọn đầy đủ. |
| Contract Specs Vn30f | HĐTL VN30: hệ số nhân 100.000 VND/điểm chỉ số; bước giá 0,1 điểm; biên độ dao động ±7%; giới hạn 500 hợp đồng/lệnh; 4 mã đáo hạn (tháng hiện tại, tháng kế tiếp và 2 tháng cuối của 2 quý gần nhất); thanh toán bằng tiền mặt. |
| Expiry | Ngày giao dịch cuối cùng là Thứ Năm thứ ba của tháng đáo hạn; nếu trùng ngày nghỉ thì lùi về phiên giao dịch liền trước. Ngày thanh toán cuối cùng là ngày làm việc kế tiếp. |
| Settlement Method | HĐTL VN30 và CW đều thanh toán bằng TIỀN MẶT, không có giao nhận cổ phiếu vật chất. Điều này loại bỏ rủi ro giao nhận vật chất nhưng cũng đồng nghĩa không có Conversion trên 'cổ phiếu vật chất + quyền chọn'. |
| Settlement Cycle | Phái sinh giao dịch trong ngày (T+0); cổ phiếu/ETF cơ sở thanh toán T+2. Sự lệch chu kỳ thanh toán giữa hai chân là một yếu tố quản trị dòng tiền cần lưu ý khi làm basis arbitrage. |
| Margin Treatment | Ký quỹ HĐTL do VSDC công bố (tỷ lệ ký quỹ ban đầu khoảng 13%–20% tùy thời kỳ, tương đương đòn bẩy ~1:4 đến ~1:5). Tài sản ký quỹ gồm tiền và chứng khoán niêm yết (chứng khoán được định giá chiết khấu). Không phát sinh phí vay margin như mua cổ phiếu cơ sở. |
| Tax Implications | Thuế TNCN với phái sinh: 0,1% trên 'giá trị chuyển nhượng tính thuế' của MỖI giao dịch (cả lệnh mua, lệnh bán và khi đáo hạn). Với HĐTL: giá trị tính thuế = (giá thanh toán × hệ số nhân × số hợp đồng × tỷ lệ ký quỹ ban đầu)/2, sau đó nhân 0,1%. Với cổ phiếu/ETF: thuế TNCN 0,1% trên giá trị bán, áp dụng bất kể lãi hay lỗ. Các khoản thuế/phí này phải được trừ vào biên arbitrage. |
| Regulators Infrastructure | Cơ quan quản lý: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN/SSC) thuộc Bộ Tài chính. Lưu ký – bù trừ: Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC). Phái sinh niêm yết trên Sở GDCK Hà Nội (HNX); cổ phiếu cơ sở/ETF/CW niêm yết trên Sở GDCK TP.HCM (HOSE). |
| Risk Free Rate Reference | Tham chiếu lãi suất phi rủi ro: lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn ngắn (thường vào khoảng 3%–5%/năm tùy thời điểm). Đây là mức để so sánh với 'chi phí nắm giữ' ngầm định trong chênh lệch cơ sở của HĐTL VN30. |
| Basis Behavior | Trên thực tế, basis của HĐTL VN30 (giá HĐTL trừ chỉ số cơ sở) dao động cả dương lẫn âm; đã có những giai đoạn HĐTL giao dịch ở mức chiết khấu (basis âm) do nhu cầu phòng ngừa rủi ro lớn. Basis dương đủ rộng tạo cơ hội kiểu cash-and-carry (mua ETF, bán HĐTL); basis âm tạo cơ hội kiểu ngược lại nhưng khó khai thác vì hạn chế bán khống. |
| Dividend Impact | Chỉ số VN30 là chỉ số giá (price index); cổ tức của các cổ phiếu thành phần ảnh hưởng đến tương quan giữa chỉ số và HĐTL cũng như đến sai lệch mô phỏng của ETF (ETF có thể nhận cổ tức). Lịch chia cổ tức của rổ VN30 cần được theo dõi khi định giá basis. |
| Market Upgrade Context | Bối cảnh 2025–2026: FTSE Russell nâng hạng Việt Nam từ Cận biên lên Mới nổi thứ cấp, hiệu lực 21/09/2026 (xác nhận tháng 4/2026), dự kiến thu hút dòng vốn ngoại lớn. Hệ thống giao dịch KRX (vận hành 05/2025) được thiết kế để hỗ trợ sản phẩm quyền chọn và bù trừ trung tâm (CCP); CCP dự kiến vận hành đầy đủ khoảng 2027. Khi quyền chọn niêm yết ra mắt, Conversion cổ điển sẽ trở nên khả thi trực tiếp tại Việt Nam – đây là lý do chiến lược này được đưa vào học liệu để chuẩn bị trước. |
| Futures Alternative | Có thể dùng HĐTL VN30 thay cho 'cổ phiếu giao ngay' để thực hiện phiên bản basis arbitrage dễ hơn (T+0, ký quỹ thấp, thanh toán tiền mặt). Đây là con đường thực thi chính cho nhà đầu tư Việt Nam. |
Vì nó 'chuyển đổi' một vị thế tài sản cơ sở thành một vị thế có giá trị cố định. Bạn biến lợi suất bất định của tài sản cơ sở thành một kết quả chắc chắn (giá thực hiện). Trong lịch sử, thuật ngữ này dùng để 'chuyển đổi' giữa các vị thế tương đương ở các thị trường khác nhau. Tại Việt Nam, ý tưởng tương đương là chuyển một vị thế ETF VN30 (bất định) thành giá trị khóa cố định bằng cách bán HĐTL VN30.
Không, bạn có thể mua tài sản cơ sở (ETF VN30) như một phần của việc vào Conversion. Điểm mấu chốt là cả hai chân (mua ETF và bán HĐTL) được thiết lập ở mức giá tạo ra chênh lệch sau chi phí. Nhiều nhà giao dịch tìm cơ hội trên danh mục ETF/cổ phiếu họ đã nắm giữ.
Phiên bản cổ điển: nếu giá trên giá thực hiện, quyền mua (đã bán) bị thực hiện, bạn giao tài sản cơ sở tại giá thực hiện; nếu dưới, bạn thực hiện quyền bán. Tại Việt Nam (phiên bản basis): HĐTL VN30 được thanh toán bằng tiền mặt theo giá thanh toán cuối; lãi/lỗ ở HĐTL bù trừ với lãi/lỗ ở ETF, khóa kết quả quanh giá bán HĐTL ban đầu.
Tương tự nhưng khác. Collar dùng quyền bán OTM và quyền mua OTM, để lại một khoảng vẫn còn phơi nhiễm. Conversion dùng quyền bán và quyền mua CÙNG giá thực hiện, loại bỏ hoàn toàn phơi nhiễm. Conversion = Collar với độ rộng bằng 0. LƯU Ý: Cả Collar lẫn Conversion cổ điển đều chưa thực hiện được tại Việt Nam vì chưa có quyền chọn; phiên bản loại bỏ phơi nhiễm khả thi ở Việt Nam là Mua ETF + Bán HĐTL VN30.
Trong thị trường hiệu quả, công cụ được định giá sao cho không còn arbitrage sau chi phí giao dịch. Quan hệ định giá khiến Chi phí ≈ Giá trị khóa − chi phí nắm giữ. Mọi sai lệch nhỏ bị các nhà giao dịch chuyên nghiệp (chi phí thấp, tốc độ cao) bắt ngay. Tại Việt Nam, thuế TNCN 0,1% mỗi chân và sai lệch mô phỏng ETF càng làm biên của nhà đầu tư cá nhân mỏng đi.
Conversion dựa trên HĐTL: Mua HĐTL + Mua quyền bán + Bán quyền mua (phiên bản cổ điển). Phép tính điều chỉnh theo basis của HĐTL (giá HĐTL đã bao gồm chi phí nắm giữ). Vốn yêu cầu thấp hơn, thực thi cùng phân khúc, thanh toán tiền mặt. Tại Việt Nam, vì không có quyền chọn, biến thể khả thi là dùng HĐTL VN30 ở chân phái sinh và ETF VN30 ở chân tài sản cơ sở (Mua ETF + Bán HĐTL).
Một số nhà giao dịch vào Conversion trước ngày không hưởng quyền để thu cổ tức kỳ vọng trong khi đã phòng hộ. Nếu cổ tức lớn hơn dự kiến, hoặc quyền chọn bị lệch giá quanh cổ tức, Conversion có lãi. Tại Việt Nam, với phiên bản ETF–HĐTL, ETF có thể nhận cổ tức của rổ VN30; chênh lệch giữa cổ tức thực tế và mức đã phản ánh trong basis HĐTL tạo cơ hội/biến động.
Trong Conversion cổ điển, nếu quyền chọn mua bị thực hiện, bạn phải giao cổ phiếu ngay; vì bạn đã sở hữu cổ phiếu nên không sao – chỉ là hiện thực hóa giá thực hiện sớm. Tại Việt Nam, vấn đề này KHÔNG phát sinh vì chưa có quyền chọn; ở phiên bản ETF–HĐTL, không có cơ chế 'bị thực hiện sớm', chỉ có hạch toán lãi/lỗ HĐTL theo ngày (T+0) và hội tụ basis khi đáo hạn.
Đây là 'độ nghiêng biến động' (volatility skew). Quyền bán thường có IV cao hơn do nhu cầu bảo vệ chiều giảm; quyền mua có thể IV thấp hơn. Điều này ảnh hưởng định giá và tạo lệch giá biểu kiến. Tại Việt Nam chưa có quyền chọn nên skew chưa quan sát được trên thị trường niêm yết; tuy vậy khái niệm này sẽ hữu ích khi quyền chọn ra mắt (sau KRX/CCP).
Không thể làm Conversion bằng quyền chọn chỉ số vì Việt Nam CHƯA có quyền chọn chỉ số. Tuy nhiên, có thể làm phiên bản basis arbitrage trên chỉ số: Mua chứng chỉ quỹ ETF mô phỏng VN30 + Bán HĐTL VN30. Vì HĐTL VN30 thanh toán bằng tiền mặt và hội tụ về chỉ số khi đáo hạn, cấu trúc này khóa giá trị quanh giá HĐTL – đúng tinh thần Conversion và thực thi được ngay.
Nhà tạo lập tích lũy delta từ dòng lệnh khách hàng. Để trung lập mà không tác động thị trường, họ thêm các chân Conversion/Reversal vào vị thế hiện hữu, vừa phòng hộ rủi ro vừa thường tạo carry (cho vay/đi vay ở lãi suất thuận lợi). Tại Việt Nam, cơ chế tương đương là dùng HĐTL VN30 để trung lập delta của vị thế ETF/cổ phiếu và khai thác basis như một nguồn carry, trong khuôn khổ chưa có quyền chọn.
Lãi suất chuyển đổi phản ánh chi phí tài trợ ngầm định trong thị trường quyền chọn. Trong điều kiện bình thường, nó bám sát lãi suất repo/tín phiếu. Phân kỳ cho thấy: (1) căng thẳng thanh khoản, (2) lo ngại đối tác, (3) giới hạn arbitrage. Tại Việt Nam, lãi suất ngầm định trong basis HĐTL VN30 đóng vai trò tương tự và được so với lãi suất điều hành NHNN cùng lợi suất TPCP ngắn hạn.
Các khung quy định đối xử khác nhau với vị thế tổng hợp; một Conversion có thể có yêu cầu vốn khác với vị thế tiền mặt tương đương. Một số tổ chức tìm 'arbitrage quy định' khi dùng Conversion để tối ưu sử dụng vốn. Tại Việt Nam, ký quỹ HĐTL do VSDC quy định và việc ghi nhận vị thế phòng hộ (ETF–HĐTL) ảnh hưởng đến hiệu quả vốn của tổ chức; quy định đang tiến hóa cùng lộ trình CCP (~2027).
Basis trading khai thác chênh lệch giữa giao ngay và kỳ hạn (hoặc kỳ hạn tổng hợp qua quyền chọn). Conversion có thể khóa 'basis' – mức cao/thấp của kỳ hạn so với giá trị hợp lý. Khi basis rộng bất thường, nhà giao dịch vào Conversion để thu nó như lợi nhuận phi rủi ro. ĐẶC THÙ VIỆT NAM: basis trading trên HĐTL VN30 (so với chỉ số/ETF) chính là hình thức Conversion thực thi được phổ biến nhất hiện nay.
Cổ tức đặc biệt, chia tách, thưởng cổ phiếu, phát hành quyền có thể thay đổi điều khoản hoặc định giá. Thị trường có thể không định giá lại tức thì, tạo arbitrage tạm thời. Chuyên gia duy trì lịch sự kiện doanh nghiệp và hệ thống nhận diện nhanh. Tại Việt Nam, các sự kiện của cổ phiếu trong rổ VN30 (và kỳ tái cơ cấu rổ định kỳ 6 tháng) làm dịch chuyển tương quan ETF–chỉ số–HĐTL, tạo cơ hội basis tạm thời, đặc biệt quanh mốc nâng hạng FTSE 21/09/2026.
Full guided lessons, quizzes, and a complete strategy library for the Vietnam market. One-time purchase. No subscription, ever.
Get Vietnam access →