Trung lập với thị trường - Kiếm lời từ định giá sai tương đối, không phụ thuộc hướng đi của thị trường
| Strategy Type | Arbitrage Thống kê và Hồi quy về Trung bình (chênh lệch liên kỳ hạn và chênh lệch cơ sở) |
| Market Outlook | Trung lập với thị trường - Kiếm lời từ định giá sai tương đối, không phụ thuộc hướng đi của thị trường |
| Risk Profile | Thấp đến Trung bình - Vị thế phòng hộ làm giảm rủi ro định hướng |
| Reward Profile | Lợi nhuận nhỏ đều đặn, thỉnh thoảng có lãi lớn |
| Time Horizon | Trong ngày đến ngắn hạn (1-5 ngày) |
| Capital Requirement | Cao (cần ký quỹ cho nhiều vị thế) |
| Margin Type | Ký quỹ phái sinh tại VSDC; mỗi chân hợp đồng yêu cầu ký quỹ riêng (có thể được bù trừ một phần cho chênh lệch liên kỳ hạn theo quy chế ký quỹ spread) |
| Best Used When | Khi chênh lệch (spread) lệch ra ngoài ngưỡng thống kê bình thường và kỳ vọng hồi quy về trung bình |
| Hnx Applicability | Phù hợp nhất với chênh lệch LIÊN KỲ HẠN của VN30F (VN30F1M so với VN30F2M hoặc VN30F1Q) và chênh lệch CƠ SỞ giữa VN30F với chỉ số VN30 hoặc quỹ ETF E1VFVN30. LƯU Ý CỐT LÕI: Việt Nam chỉ có MỘT sản phẩm phái sinh thanh khoản cao cho nhà đầu tư cá nhân là HĐTL chỉ số VN30. KHÔNG có HĐTL chỉ số ngành (không có sản phẩm tương đương BANKNIFTY hay FINNIFTY), KHÔNG có HĐTL cổ phiếu đơn lẻ thanh khoản, và KHÔNG có quyền chọn niêm yết. Do đó KHÔNG thể giao dịch cặp chéo giữa hai chỉ số như NIFTY-BANKNIFTY của thị trường Ấn Độ. Chiến lược được tái cấu trúc hoàn toàn quanh các quan hệ hồi quy thực sự tồn tại tại Việt Nam: chênh lệch giữa các kỳ hạn của cùng một HĐTL, và chênh lệch cơ sở giữa HĐTL với tài sản cơ sở. |
| Ssc Compliance | Tuân thủ quy định phái sinh của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) - Nghị định 158/2020/NĐ-CP, Thông tư 58/2021/TT-BTC và các văn bản liên quan. Giao dịch chênh lệch giá trên HĐTL không cần giấy phép đặc biệt, nhưng nhà đầu tư phải mở tài khoản giao dịch phái sinh riêng và ký quỹ tại thành viên bù trừ của VSDC. HĐTL giao dịch trên HNX, tài sản cơ sở (rổ VN30) giao dịch trên HOSE. |
| Contract Specifications | Tháng hiện tại - chiếm phần lớn khối lượng giao dịch, thanh khoản cao nhất • Tháng kế tiếp - thanh khoản trung bình, đủ cho chân thứ hai của chênh lệch nhưng spread mua-bán rộng hơn • Hợp đồng quý - thanh khoản thấp hơn nhiều, cần hết sức thận trọng khi dùng làm chân giao dịch • 100.000 VND cho mỗi điểm chỉ số • 0,1 điểm chỉ số (tương đương 10.000 VND mỗi hợp đồng) • 01 hợp đồng (Việt Nam không dùng khái niệm 'lô' theo số lượng đơn vị như thị trường Ấn Độ) |
| Trading Hours | 8:45 - 14:45 giờ Việt Nam (UTC+7): khớp lệnh định kỳ mở cửa ATO 8:45-9:00, khớp lệnh liên tục 9:00-11:30, nghỉ trưa 11:30-13:00, khớp lệnh liên tục 13:00-14:30, khớp lệnh định kỳ đóng cửa ATC 14:30-14:45. HĐTL mở cửa sớm hơn thị trường cơ sở 15 phút. Chênh lệch thường lệch mạnh nhất trong các phiên biến động và quanh phiên ATC. |
| Expiry Considerations | HĐTL VN30 đáo hạn vào thứ Năm thứ ba của tháng đáo hạn, thanh toán bằng tiền mặt theo giá trị chỉ số VN30. Với chiến lược chênh lệch liên kỳ hạn, đáo hạn CHÍNH là động lực sinh lời: cơ sở của chân tháng gần suy giảm về 0 khi đến ngày đáo hạn, kéo chênh lệch hai kỳ hạn hội tụ. Cần chuyển vị thế (roll) hoặc tất toán trước khi tháng gần đáo hạn để tránh rủi ro thanh toán và biến động ATC ngày đáo hạn. |
| Tax Implications | Nhà đầu tư cá nhân chịu thuế TNCN suất 0,1% trên giá trị chuyển nhượng của mỗi giao dịch phái sinh, do công ty chứng khoán khấu trừ tại nguồn theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. Việt Nam KHÔNG có loại thuế kiểu STT hay stamp duty riêng như Ấn Độ. Mỗi chân của chiến lược phát sinh thuế và phí riêng - hai chân giao dịch làm bào mòn biên lợi nhuận vốn đã mỏng của arbitrage. Cần xác nhận cách tính cơ sở thuế cụ thể với công ty chứng khoán hoặc chuyên gia thuế. |
| Liquidity Notes | Chỉ VN30F1M có thanh khoản thật sự dồi dào. VN30F2M mỏng hơn đáng kể (spread mua-bán rộng hơn), hợp đồng quý còn mỏng hơn nữa. Vì chiến lược chênh lệch liên kỳ hạn bắt buộc phải giao dịch chân tháng xa, chi phí thanh khoản của chân này là rủi ro chính. Spread rộng giết chết lợi nhuận arbitrage thống kê. |
Không. Dù trung lập với thị trường, stat arb vẫn có rủi ro: chênh lệch nới rộng thêm thay vì hội tụ, tương quan đổ vỡ, trượt giá khi thực thi, và đặc biệt tại Việt Nam là rủi ro thanh khoản mỏng của chân VN30F2M. Đây là chiến lược rủi ro thấp hơn giao dịch theo hướng nhưng không phải không rủi ro.
Đáng tin cậy nhất là chênh lệch liên kỳ hạn VN30F1M-VN30F2M (tương quan cao nhất, thanh khoản tốt nhất, có lực hội tụ tại đáo hạn). Thứ hai là VN30F1M-VN30F1Q. Chênh lệch cơ sở HĐTL so với ETF E1VFVN30 chỉ dùng bổ trợ một chiều vì không được bán khống ETF. Cặp cổ phiếu - cổ phiếu KHÔNG khả thi cho nhà đầu tư cá nhân do không được bán khống cổ phiếu.
Với nhà đầu tư cá nhân thì KHÔNG. Pairs trading cổ điển cần bán khống chân cổ phiếu đắt, nhưng Việt Nam không cho nhà đầu tư cá nhân bán khống cổ phiếu cơ sở. Bạn chỉ có thể làm các chênh lệch trên HĐTL VN30 (nơi cả hai chân đều bán được) hoặc chiều một phía của chênh lệch cơ sở.
Bạn cần ký quỹ cho cả hai chân (VSDC có thể bù trừ một phần cho vị thế chênh lệch). Mỗi hợp đồng VN30F có giá trị danh nghĩa khoảng 140 triệu VND và ký quỹ ban đầu khoảng 17-20%. Vốn khởi điểm khoảng 300-500 triệu VND cho phép xác định khối lượng hợp lý và giao dịch nhiều cặp. Hãy xác nhận tỷ lệ ký quỹ hiện hành với công ty chứng khoán.
Với chênh lệch liên kỳ hạn VN30F1M-VN30F2M ở ngưỡng Z > 2,0: thường có khoảng 4-6 cơ hội mỗi tháng. Ngưỡng cao hơn (Z > 2,5) cho ít cơ hội hơn nhưng xác suất cao hơn. Lưu ý lực hội tụ mạnh hơn khi tiến gần ngày đáo hạn tháng gần.
Với chênh lệch liên kỳ hạn VN30F, tỷ lệ ~1:1 vì hai chân cùng tài sản cơ sở. Với chênh lệch cơ sở HĐTL-ETF, hồi quy lợi suất ngày của HĐTL theo ETF trong 60-90 phiên; tỷ lệ phòng hộ = hệ số góc (beta). Cập nhật hằng tuần vì beta trôi.
Với cặp liên kỳ hạn vốn rất tương quan, đổ vỡ hiếm hơn cặp cổ phiếu, nhưng có thể xảy ra khi: thanh khoản chân tháng xa cạn kiệt khiến giá lệch bất thường, sự kiện vĩ mô lớn làm cơ sở dao động mạnh, hoặc thay đổi kỳ vọng cổ tức/lãi suất ảnh hưởng cấu trúc kỳ hạn.
HĐTL VN30 đáo hạn vào thứ Năm thứ ba hằng tháng, thanh toán bằng tiền mặt. Chuyển vị thế (roll) hoặc tất toán 3-5 phiên trước khi tháng gần đáo hạn. Roll cả hai chân cùng lúc và chọn phiên có chênh lệch thuận lợi. Tránh giữ tới phiên ATC ngày đáo hạn vì biến động khớp lệnh định kỳ.
Với chênh lệch liên kỳ hạn (hai mức giá gần nhau), chênh lệch đơn giản (hiệu hai giá) là phù hợp và trực quan. Chênh lệch tỷ lệ (chia) tốt hơn cho cặp có mức giá khác biệt lớn như HĐTL so với ETF E1VFVN30.
Thường dùng thay thế nhau. Truyền thống, pairs trading đơn giản hơn (dựa trên tương quan), còn stat arb dùng thống kê tinh vi hơn (đồng tích hợp, mô hình nhân tố, học máy). Tại Việt Nam, do hạn chế thị trường, cả hai đều quy về chênh lệch trên HĐTL VN30.
Mô hình hóa tỷ lệ phòng hộ như một biến trạng thái đi theo bước ngẫu nhiên. Dùng bộ lọc Kalman để ước lượng đệ quy tỷ lệ tối ưu khi dữ liệu mới đến. Cách này thích nghi với quan hệ thay đổi tốt hơn hồi quy cố định - hữu ích cho chênh lệch cơ sở HĐTL-ETF nơi quan hệ trôi theo thời gian.
Mức Z-score và động lượng Z, số ngày tới đáo hạn (rất quan trọng vì lực hội tụ xác định), spread thanh khoản của chân F2M, dòng tiền khối ngoại ròng, biến động thực hiện của VN30. Tránh quá nhiều đặc trưng (quá khớp), nhất là vì lịch sử dữ liệu phái sinh Việt Nam còn ngắn (từ 2017).
Kiểm thử với: chênh lệch nới rộng (Z tới 5), KHỦNG HOẢNG THANH KHOẢN chân F2M (spread rộng gấp nhiều lần, không thoát sạch được - rủi ro riêng của Việt Nam), biến động ATC ngày đáo hạn, và các phiên giảm sâu lịch sử. Bảo đảm sống sót trong mọi kịch bản, đặc biệt kịch bản thanh khoản F2M.
Half-life ngắn (1-2 phiên, điển hình cho chênh lệch liên kỳ hạn VN30F): có thể dùng vị thế lớn hơn vì thoát nhanh, ít rủi ro nắm giữ - nhưng vẫn giới hạn theo độ sâu sổ lệnh F2M. Half-life dài (5+ phiên): vị thế nhỏ hơn vì vốn bị giữ lâu và phơi nhiễm nhiều hơn với thay đổi chế độ.
Theo dõi: độ ổn định của cơ sở (cơ sở dao động mạnh báo hiệu thay đổi chế độ), thay đổi half-life (kéo dài nghĩa là hồi quy chậm lại), tỷ lệ thắng giảm, biến động VN30 tăng đột biến quanh sự kiện vĩ mô, và biến động dòng tiền khối ngoại. Có thể dùng mô hình nhận diện chế độ bằng học máy với cảnh giác quá khớp.
Full guided lessons, quizzes, and a complete strategy library for the Vietnam market. One-time purchase. No subscription, ever.
Get Vietnam access →